Stel je voor: je bent op de bodem van een plek waar letterlijk bijna niemand ooit is geweest. Geen zonlicht, extreme druk en een duisternis die je Nederlandse schema’s van een zonnige middag direct doet vergeten. De Fosa de Atacama, een van de meest onbekende plekken op aarde, is nu het toneel van een wetenschappelijke doorbraak. En de heldin van dit verhaal is niet wat je verwacht.
Waarom dit belangrijk is voor jou? Omdat de data die hier wordt verzameld, ons kan behoeden voor de volgende gigantische aardbeving langs de kust. Het is geen verre sterrenkunde; het gaat direct over de veiligheid van onze hele regio. Wij duiken in het verhaal van Valeria Cortés, de eerste vrouw die deze extreme diepte trotseerde.
De reis naar 7.680 meter: een onderwater-expeditie
Valeria Cortés, werkzaam aan de Universiteit van Chili en het Milenio Instituut voor Oceanografie, nam deel aan de Joint China-Chile Atacama Trench Expedition (JCATE). Terwijl veel mensen in Nederland misschien dromen van een vakantie naar de Alpen, daalde Cortés af in een duisternis die je je nauwelijks kunt voorstellen.
De afdaling vond plaats in de Fendouzhe, een Chinese onderzeeër. Dit was geen snelle duik; reken op een reis van maar liefst 11 uur naar de bodem. Bedenk even: 11 uur lang, zonder daglicht, terwijl de druk toeneemt tot een niveau dat staal zou verpulveren.
Meer dan alleen een record
Hoewel de prestatie op zich spectaculair is, legt Cortés de nadruk op een subtiel, maar cruciaal detail. Ze benadrukt tijdens de persconferentie dat het niet alleen haar prestatie is:
- Ze is misschien de eerste vrouw, maar ze benadrukt dat ze deel uitmaakt van de eerste groep vrouwen die zo’n diepzee-expeditie samen uitvoerden.
- Het ging om teamwerk en wederzijdse steun onder extreme omstandigheden.
- Emoties werden gedeeld; je hebt elkaar nodig als je zo ver van de bewoonde wereld bent.
Waarom deze bodemstalen er écht toe doen
We weten vaak weinig over de diepzee, tenzij het over walvissen gaat. Maar het onderzoek van Cortés gaat veel verder dan natuurdocumentaires. Het doel is puur praktisch en life-saving.
De geofysici bestuderen de samenstelling van rotsen en sedimenten op deze diepte. Dit klinkt misschien droog, maar het is essentieel voor ons begrip van subductiezones – de plekken waar tektonische platen onder elkaar schuiven. En die zones veroorzaken de grootste aardbevingen en tsunami's.
De praktische toepassing: Door het gedrag van deze bodemlagen te begrijpen, kunnen wetenschappers de waarschuwingssystemen van Chili (en daarmee de hele Pacifische kustlijn) aanzienlijk verbeteren. Denk aan betere voorspellingstijden voor evacuaties; misschien wel het verschil tussen paniek en tijdige veiligheid.
Een tip voor de thuisblijvers (de levensles)
Wat we van Cortés kunnen leren, zelfs als we nooit de diepzee induiken, is de waarde van doordacht teamwerk onder druk. In ons drukke, gefragmenteerde leven, waarin we snel een e-mail sturen of een snelle boodschap via WhatsApp gooien, vergeten we soms de noodzaak van échte samenwerking.
De Hack: Neem bij complexe projecten, zelfs als je alleen thuiswerkt, even de tijd om je bevindingen niet alleen te mailen, maar ze hardop uit te spreken alsof je ze aan een collega uitlegt. Dit dwingt je om de ‘mechaniek’ van je werk helder te maken, net zoals Cortés de geologische mechanismen van de diepzee ontrafelde.
Dit succes plaatst Chili stevig op de kaart van internationaal oceanografisch onderzoek en toont aan dat de wetenschap – zeker de harde wetenschap – baat heeft bij een diversiteit aan perspectieven. Het is een stille overwinning voor vrouwen in vakgebieden die generaties lang werden gedomineerd door mannen.
Wat denk jij dat er nog meer ligt te wachten op de bodem van de oceanen, dat ons leven op het vasteland kan veranderen?
