Stel je voor: een insect dat al rondkroop voordat de dinosauriërs de baas waren, maar dat we nu pas ontdekken. Dit klinkt als een sciencefictionverhaal, maar het overkwam een team van internationale wetenschappers. Ze vonden een kever die zo oud is dat hij de komst van vogels en bloeiende planten heeft meegemaakt, en tóch bleef hij diep onder de grond verborgen.
Waarom is dit belangrijk voor ons, hier in Nederland? Omdat deze ontdekking ons vertelt hoe veerkrachtig het leven is, zelfs in de meest onherbergzame omgevingen – zoals de aarde onder onze eigen voeten. Dit is geen alledaags beestje; dit is een levend fossiel dat ons dwingt onze tijdschema's over evolutie te herzien.
De tijdreiziger uit de Aarde
Wetenschappers van universiteiten in Canada, Spanje en Tsjechië (waaronder het CATRIN instituut) hebben onlangs een compleet nieuwe familie kevers beschreven. Ze noemden hem Badmaater chilensis en de familie Badmaateridae.
Het meest opmerkelijke is de leeftijd. Deze kever stamt uit het late Trias. Om dat in perspectief te plaatsen:
- Hij ontstond bijna tegelijkertijd met de eerste zoogdieren, zo'n 220 miljoen jaar geleden.
- Vogels verschenen pas 60 tot 70 miljoen jaar later.
- Bloeiende planten? Die kwamen pas 90 miljoen jaar na deze kever opzetten.
Professor Ladislav Bocák, hoofdauteur van de studie, benadrukt hoe zeldzaam een ontdekking op familieniveau is. Het is alsof je in een park in Utrecht een wezen vindt dat nog stamt uit de tijd van de Tyrannosaurus Rex.
Waarom kende niemand hem? Het leven onder de oppervlakte
Als dit dier al zo lang bestaat, waarom duurde het dan tot nu voordat we het vonden? Het antwoord ligt in zijn extreme aanpassing aan het ondergrondse leven in Chili's matorral (een soort mediterrane struikvegetatie).
Ik heb in mijn praktijk vaker gezien dat gespecialiseerde fauna bijna onvindbaar is, maar deze kever is extreem:
- Hij is klein.
- Hij is volledig blind.
- Hij heeft geen vleugels.
Door deze aanpassingen leek hij op het oog nauwelijks op zijn verwanten, zoals de kikkers of vuurvliegjes (die ook tot de Elateroidea behoren). Zijn uiterlijke kenmerken gaven de onderzoekers nauwelijks een hint over zijn evolutionaire wortels.
DNA: De onthullende tijdcapsule
Gelukkig zijn we nu niet meer afhankelijk van alleen uiterlijk vertoon. Dominik Kusý, mede-onderzoeker, legt uit dat ze moderne technologieën in moesten zetten om de puzzel op te lossen.
Ze vonden de exemplaren door een halve meter diepe kuilen te graven in de Chileense bodem, de monsters te wassen en de organische resten te drogen. Zelfs uit deze kleine, onopvallende wezens wisten ze 4200 genen te extraheren en te analyseren.
Dat DNA-onderzoek bevestigde wat ze hoopten: dit was een lijn die zich al 220 miljoen jaar apart ontwikkelde.
De naam van de ontdekker
De kever kreeg zijn naam, Badmaater chilensis, ter ere van de onderzoeker die hem het eerst opmerkte tijdens het verwerken van de bodemmonsters: Badamnyambuu, vaak Badmaa genoemd. Het is een mooie erkenning voor de nauwgezette details die vaak nodig zijn bij het bestuderen van bodemfauna.
Wat dit betekent voor klimaatverandering
Deze oude linie is niet alleen een wetenschappelijke curiositeit; ze biedt een uniek inzicht in hoe extreem oude organismen reageren op veranderende omstandigheden. De Badmaater leeft nu in een gebied dat een olijfboomklimaat heeft – hete, droge zomers.
Echter, hun voorouders leefden waarschijnlijk in veel koudere, hogere breedtegraden. Hun overleving is een testament aan evolutionaire aanpassing, maar het maakt ze ook kwetsbaar. Zonder vleugels kunnen ze niet ver reizen als hun microklimaat te snel verandert, wat een direct gevolg is van de huidige klimaatcrisis.
Dit toont aan dat de bodem, waar we vaak achteloos overheen lopen, enorme hoeveelheden onontdekte geschiedenis bevat. Het is tijd dat we meer aandacht besteden aan deze vergeten werelden onder onze voeten, voordat deze oeroude lijnen verdwijnen.
Wat denk jij dat er nog meer verborgen ligt in de aarde onder jouw eigen tuin?
