Stel je voor: de lucht wordt plotseling donker, niet door regenwolken, maar door een kosmische dans tussen Zon en Maan. Voor ons op aarde is dit een eeuwenoud schouwspel. Maar wist je dat Spanje, en in het bijzonder de Canarische Eilanden, zich klaarmaakt voor een driemaal unieke reeks zonsverduisteringen die we pas over decennia opnieuw zullen zien? Dit is geen goedkope documentaire; dit is de echte hemel die spektakel levert. En je moet weten wanneer je moet kijken.
Traditioneel slaan totale zonsverduisteringen Nederland en België over, alsof ze een vip-feestje vieren in het zuiden. Maar de komende drie jaar keren ze terug naar het Iberisch Schiereiland. Of je nu een doorgewinterde sterrenkijker bent of gewoon een nieuwsgierige Nederlander die zijn plafond beu is: dit is het moment om je agenda te blokkeren.
Het drieluik dat je niet mag missen
Wetenschappers zijn druk bezig met de voorbereidingen, maar voor ons is het simpel: dit zijn de data om te onthouden. De astronomische gemeenschap huurt geen lijkkisten; ze bereiden zich voor op een zeldzame primeur.
Drie kritieke momenten staan vast:
- 12 augustus 2026: Totale verduistering (zichtbaar in Noord-Spanje).
- 2 augustus 2027: Totale verduistering (zichtbaar in Zuid-Spanje).
- 26 januari 2028: Ringvormige verduistering (de Maan bedekt de Zon niet helemaal).
De eerste twee zijn de echte knallers. Bij de totale verduistering van 2026 zal het in steden als La Coruña bijna avond zijn wanneer het fenomeen zijn hoogtepunt bereikt. Zelfs op Tenerife, waar het een parsiele verduistering blijft, zal de zon een duidelijke ‘hap’ van de maan laten zien. Geen reden om thuis te blijven.
Waarom de wetenschap nu al zweet (en waarom jou dat ook iets oplevert)
Het gaat niet alleen om mooie plaatjes. Instituten zoals het Instituto de Astrofísica de Canarias (IAC) zien dit als een gouden kans om de Zon eens goed onder de loep te nemen. Ze zien het als een middel om wetenschap tastbaar te maken, iets waar je als doorsnee burger vaak weinig mee hebt.
Eva Villaver, afgevaardigde van het IAC, benadrukt het belang: "Dit is een unieke kans om mensen te betrekken en hen een inkijkje te geven in hoe wetenschap écht werkt."
De verrassende samenwerking met Marokko
En nu komt het slimme deel, het insider-detail dat je niet snel hoort. Het IAC is bezig met het NATE-project (North African Total Eclipse). Dit is geen typisch groepsuitje. Ze gaan vijf studenten uit de Canarische Eilanden en Marokko opleiden.
Wat doen ze? Ze leren de jongeren hoe ze de zonnecorona, de buitenste atmosfeer van de zon, nauwkeurig moeten volgen. Denk eraan: je leert je kinderen hoe ze een smartphone moeten bedienen, zij leren de volgende generatie hoe je de atmosfeer van een ster meet.
Het praktische doel? Ze willen meten hoe de corona er op verschillende plekken uitziet. Dit is wetenschap die resultaten oplevert die potentieel in een wetenschappelijke publicatie belanden. In 2027 zullen deze studenten dus in Marokko staan, gewapend met kennis die ze in 2026 opdoen—een slimme, duurzame investering in kennis.
De 2027-show: een donkere middag
De verduistering van 2 augustus 2027 wordt volgens experts misschien nog wel spectaculairder dan die van 2026. Waarom? Het gebeurt rond 10:50 uur 's ochtends. Dit betekent dat de overgang van vol licht naar bijna totale duisternis veel abrupter zal zijn dan de schemering van 2026.
Als je in het zuiden van Spanje bent (denk aan Cádiz of Málaga), bereid je dan voor op een onverwachte, bijna onnatuurlijke stilte die midden op de dag valt. Het is die plotselinge schemering die de meeste mensen bijblijft, niet het langzaam invallende avondlicht.
De laatste in de reeks, in 2028, is een ringvormige verduistering. De maan is dan te ver weg om de zon volledig af te dekken; je ziet een prachtige lichtende ring eromheen. Weliswaar minder dramatisch dan totale duisternis, maar nog steeds een zeldzaam gezicht dat je de rest van je leven met je mee draagt.
Wat je nu moet doen: de 'Geen-Moment-Verloren'-tip
Als je van plan bent te reizen voor het spektakel in 2026 of 2027, is dit mijn advies: Boek niets nu, maar **maak een notitie met de exacte datum**. De interesse zal groeien naarmate de datum dichterbij komt, en de prijzen van hotels in de ‘totaliteitszone’ zullen door het dak gaan. Begin pas met plannen als de wetenschappelijke gemeenschappen hun definitieve lokale evenementen bekendmaken, vaak ergens in het voorjaar van het betreffende jaar.
Daarnaast ben ik benieuwd: Wat is het gekste dat jij ooit hebt gedaan om een natuurfenomeen te zien, of laat je dit soort astronomische gebeurtenissen links liggen?
