Stel je voor: de zee die je nu met je vakantievliegtuig overvliegt, was 22.000 jaar geleden begaanbaar land. Het klinkt als een mythe, maar wetenschappers zijn nu op zoek naar een verzonken landbrug die ooit Zuid-Oost Sicilië met Malta en Gozo verbond. Als je dacht dat je de geografie van de Middellandse Zee kende, bereid je dan voor op een verrassing die onze kijk op vroege migratiepatronen kan veranderen.
Waarom is dit nu relevant? Omdat deze 'natuurlijke corridor' de sleutel kan zijn tot het begrijpen hoe dieren en misschien wel de allereerste mensen tussen deze regio’s reisden. Een team van experts heeft een missie gestart om de stille getuigen van dit verdwenen land onder de golven te vinden. Dit is geen sprookje; dit is modern archeologisch speurwerk.
De expeditie die onder de golven duikt
Sinds 29 december is het schip Gaia Blu van de Nationale Onderzoeksraad (CNR) druk bezig met de ‘Bridges’ expeditie. Hun missie is simpel maar gigantisch: het traceren van wat er nog over is van dit ondergelopen stuk land. Dit is een samenwerking tussen toonaangevende Italiaanse en Maltese instituten, en ze werken nog tot begin 2026 door.
Hoe vind je een spookland onder water?
Als je aan onderwateronderzoek denkt, zie je misschien een duiker met een schep. De realiteit is echter veel futuristischer. De wetenschappers gebruiken geavanceerde apparatuur aan boord van het onderzoeksschip om de zeebodem in detail in kaart te brengen.
- Morfologie van de zeebodem: Ze creëren driedimensionale kaarten van hoe de bodem er nu ligt, en extrapoleren hoe deze er 120 meter lager uitzag.
- Vergeten kustlijnen: Ze zoeken naar oude kustlijnelementen die alleen zichtbaar worden met gespecialiseerde sonarapparatuur.
- Sedimentanalyse: Het verzamelen van monsters is cruciaal om vast te stellen hoe lang dit land begaanbaar was.
Meer dan alleen zand en rotsen
Het meest intrigerende aspect is niet alleen de geologie, maar de potentie voor leven. Als dit land bestond, was het een snelweg voor migratie. Dit is waar je je echt moet inbeelden wat er gebeurde.
Denk aan de dieren die hier misschien overheen trokken, ver van de huidige eilandketen. Maar de onderzoekers zoeken ook naar duidelijke bewijzen van menselijke aanwezigheid. Wat voor soort aanwijzingen zouden ze vinden? Oude werktuigen, sporen van kampvuren, of fossielen die duiden op vroege menselijke activiteit op dit nu onzichtbare stuk land?
De verborgen waarde voor ons begrip
Wetenschappers onder leiding van Maria Filomena Loreto en Emanuele Lodolo gebruiken innovatieve apparatuur—denk aan sonar die preciezer is dan de beste GPS die je kent—om dit mysterie te ontrafelen. Dit proces is vergelijkbaar met het digitaal reconstrueren van een oude foto die decennia onder een dikke laag stof heeft gelegen; je moet eerst de contouren heel voorzichtig blootleggen.
In de praktijk betekent dit dat elke vondst een puzzelstukje is dat ons vertelt hoe makkelijk of moeilijk het voor vroege mensen was om zich door de Middellandse Zee te verspreiden. Het is cruciaal bewijsmateriaal dat de traditionele theorieën over reizen in dat tijdperk kan omgooien. We kijken hier naar de ‘oude snelweg’ van de prehistorie.
Praktische tip bij het lezen van geologische kaarten
Als je ooit zelf een geologische kaart van een ‘verloren’ gebied bekijkt (misschien wel op een waddeneiland dat met eb droogvalt), onthoud dan dit: let niet alleen op de diepte-indicaties, maar zoek naar onverwachte vlaktes of hellingsveranderingen. Dit zijn vaak de ‘vergeten’ relicten van een lager zeeniveau.
De ontdekking van dit land is een herinnering dat de wereld ons constant nieuwe verhalen vertelt als we maar bereid zijn om onder de oppervlakte te kijken. Wat denk jij dat de onderzoekers zullen vinden op deze 22.000 jaar oude ‘landbrug’—dierensporen, of misschien wel het bewijs van de eerste menselijke voetstappen op Malta?
