Heb je ooit naar de zwaartekracht gekeken en je afgevraagd: is dit 'gewoon' hoe dingen werken? De meeste mensen accepteren dat de appel valt, maar een wetenschapper uit Portsmouth durfde verder te denken. Hij stelt dat deze fundamentele kracht in ons dagelijks leven – de kracht die jouw koffie naar beneden laat vallen en jou op de grond houdt – eigenlijk een subtiele hint is dat ons universum slechts een razendsnel draaiend computermodel is.
Dit klinkt als sciencefiction, maar het idee is gebaseerd op een nieuwe tak van de wetenschap die informatiefysica wordt genoemd. Als je je afvraagt of al die complexe berekeningen achter deze theorie ooit praktisch nut hebben, lees dan verder. Want het antwoord heeft direct invloed op hoe je naar orde en chaos kijkt, ook in je eigen leven hier in Nederland.
Melvin Vopson en de schaduwzijde van entropie
Professor Melvin Vopson van de Universiteit van Portsmouth is de man achter deze gedurfde hypothese. In plaats van alleen de bekende tweede wet van de thermodynamica (waarbij wanorde, of entropie, in een gesloten systeem altijd toeneemt) te bestuderen, kwam hij met de tweede wet van de informatiefysica.
Wat betekent dit in het dagelijks leven? Denk aan je rommelige zolder of de stapel onbetaalde rekeningen op het keukentafelblad (herkenbaar, toch?). Normaal gesproken wordt dit alleen maar erger (meer entropie). Vopson stelt dat informatie zich anders gedraagt: informatië̈le entropie neemt af naarmate de tijd verstrijkt.
De ‘compressie’ van het leven
Vorig jaar paste Vopson dit al toe op het coronavirus. De constante mutaties van het virus zag hij niet als pure chaos, maar als een poging van het biologische systeem om informatie te optimaliseren – een soort datacompressie van Moeder Natuur. En we zien dit overal, van genetische codes tot de bestanden op je harde schijf.
Als het universum voortdurend bezig is met ‘inpakken’ of organiseren, is dat dan niet precies wat een programmeur doet in een simulatie?
Zwaartekracht: De ultieme sorteerfunctie
De nieuwste publicatie van Vopson zoomt in op de rol van de zwaartekracht zelf. Dit is waar de theorie echt de kosmische grenzen opzoekt. Zwaartekracht is de manier waarop materie zich ordenend wil gedragen.
Wanneer objecten elkaar aantrekken, gebeurt er meer dan alleen een fysieke botsing:
- Informatie over de snelheid en locatie van elk deeltje wordt ‘samengeperst’.
- De totale informatië̈le entropie in dat stukje ruimte neemt af.
- Zwaartekracht dwingt chaos om te buigen naar een meer geordende, berekenbare staat.
Volgens Vopson heeft informatie zelf een minuscule massa. En wanneer de zwaartekracht werkt, is het die informatie die geordend wordt. Hij ziet dit als een universeel teken: de drang naar orde is het besturingssysteem van onze realiteit.
Wat moeten we nu met deze ‘gegevens’ doen?
Vopson erkent zelf dat zijn beweringen 'hoge vluchten' zijn. Het is belangrijk om te onthouden: dit zijn hypotheses, geen bewezen natuurwetten. Wetenschap bloeit door deze grensverleggende ideeën te testen en te weerleggen.
Hier komt de praktische toepassing: De volgende keer dat je merkt dat je bestanden op je oude laptop langzamer laden dan vroeger (of je de weg niet meer weet in Den Haag na een recente herinrichting), denk dan eens aan informatietheoretische entropie.
Het is een metafoor voor het feit dat elk systeem, digitaal of fysiek, moet optimaliseren om te blijven functioneren. Als we in een simulatie leven, dan is zwaartekracht de onzichtbare programmeerfunctie die voorkomt dat alles instort in een onwerkbare digitale soep. Het creëert de vaste regels die wij als 'natuurwetten' ervaren.
Totdat iemand het tegendeel écht kan bewijzen, blijft het de meest fascinerende reden om de wereld om je heen met een schuin oog te bekijken. Misschien zijn die lange file’s op de A2 gewoon een ‘rendertijd’-fout in de simulatie.
Wat denk jij? Is ons universum al aan het updaten naar versie 2.0, of is zwaartekracht gewoon een heel erg sterke magneet? Laat je reactie hieronder achter!
