Bent u een vogelaar die elk jaar rond dezelfde tijd naar de Artportalen-lijst kijkt? Dan is het u vast niet ontgaan dat de ranglijst van de beste vogelspots in Zweden voor 2025 behoorlijk opgeschud is. Wat vorig jaar stabiel leek, is nu compleet anders, en veel bekende plekken zijn plotseling verrassende kelders.
Dit is geen toeval. De verschuivingen vertellen ons meer dan alleen waar de meeste vogels zijn gezien; ze onthullen waar de meeste vogelaars zich in 2024 bevonden. Maak je klaar, want plekken die je dacht te kennen, zijn nu hot geworden, terwijl anderen dramatisch zijn gezakt.
De Onvermijdelijke Top Drie: Nog Steeds Koningen
Laten we eerlijk zijn, de absolute top is stabiel. Ottenby, Falsterbo en de noordpunt van Öland blijven de onbetwiste kampioenen, jaar na jaar. Ze leveren – en dat weten we. Ze zijn bijna het hele jaar door bewaakt, en dat zie je terug in de aantallen (271, 255 en 231 soorten respectievelijk).
Maar de echte verrassingen zitten net daaronder. De archipel van Björn in Uppland heeft bijvoorbeeld een fantastisch jaar gedraaid met 225 waarnemingen. Dat is een niveau dat we voor het laatst zagen in 2020. Zo zie je dat zelfs de meest bezochte gebieden nog kunnen verrassen.
De Grote Stijgers: Waar Moet Je Nu Zijn?
Dit is waar de informatiekloof ontstaat. Terwijl de meesten naar de top drie kijken, zijn de échte 'moves' verderop in de lijst te vinden. Ik heb de cijfers van 2024 vergeleken met 2025 en twee locaties sprongen eruit alsof ze een turbo onder hun laarzen hadden.
Öland: Het Nieuwe Zuidwesten
Vergeet de noordpunt van Öland even. De zuidoostkust van het eiland is in opkomst. Neem Sebybadet. Vorig jaar stonden ze op plek 31 met 200 soorten. Dit jaar? Plek 8 met 218 soorten. Dat is een enorme sprong van 18 soorten erbij!
Nog indrukwekkender is Stenåsabadet, iets noordelijker. Zij klommen van plek 60 naar plek 19. Dit is de eerste keer sinds 2017 dat Stenåsabadet de top 20 haalt. Let op: 190 soorten in 2024 versus 207 in 2025.
- De Vuistregel: Focus niet alleen op wat 'altijd' goed is, maar volg de lokale activiteit.
- Veranderingen van meer dan 15 soorten in een jaar zijn zeldzaam.
De Raket uit Malmö: Ribersborg
Als er één plek is die de term ‘raket’ verdient, is het Ribersborg in Malmö. Dit gebied stond vorig jaar op een bescheiden 76ste plaats met 186 soorten. In 2025 schoten ze door naar de 14e plek met 211 soorten.
Wat gebeurde daar? Ze vonden maar liefst vier soorten die er nog nooit eerder waren gezien op die locatie, waaronder de witstuitzwaluw en de kleine leeuwerik. Dit soort lokale ontdekkingen jagen de soortenlijst omhoog.
De Valkuilen: De Lijst is Geen Heilige Graal
Voordat je je hele vakantie plant rond plek 19, moet je je realiseren wat deze lijst niet is. De data is gebaseerd op Artportalen, wat betekent dat we kijken naar 'waar mensen actief keken', niet per se 'waar de zeldzaamste vogel zat'.
Sommige gebieden zijn zo groot als een kleine provincie, terwijl andere nauwelijks een paar hectare beslaan. Dit maakt de vergelijking tussen, zeg, de immense Hornborgasjön en een klein uithoekje van Öland, niet altijd eerlijk.
Mijn advies: Gebruik deze lijst als een suggestie waar de vogeldichtheid momenteel hoog is, maar neem het niet als de ultieme Bijbel. Kijk waar de plotselinge stijgers zitten – dat wijst op een tijdelijke concentratie van zeldzaamheden of een nieuwe, actieve waarnemingsgroep.
Een Praktische Tip voor Je Volgende Trip
Als je op een plek komt die hoog op de lijst staat, ga dan niet alleen naar het meest bekende uitzichtpunt. De verandering komt vaak van de randgebieden. In de praktijk zie ik dat locaties die dicht bij een grote stad liggen (zoals Ribersborg) plotseling bloeien omdat meer mensen er snel een ochtend kunnen doorbrengen.
Kijk bij zo'n plek specifiek naar de randzones – de overgangsgebieden tussen bebouwd en natuurgebied. Daar worden de nieuwe soorten vaak als eerste gespot.
Wat is de meest verrassende stijger of daling op de lijst die jou opviel? Deel je mening, want waarschijnlijk zijn er veel meer mensen die hun vaste route willen aanpassen na deze cijfers!
