Stel je voor: je kijkt naar een foto van de oceaan en ziet plotseling wolken onder water, die kilometers lang zijn. Dit zijn geen wolken, maar kolossale sedimentpluimen, veroorzaakt door golven die de hoogte van een gebouw van zeven verdiepingen hebben. Veel mensen overschatten de kracht van de natuur totdat ze beelden zien zoals deze, vastgelegd boven de Portugese kust.
Wat je vandaag gaat zien, is niet zomaar een lokale storm. Het is een zeldzaam kijkje in de rauwe kracht van de Atlantische Oceaan, gefilmd door een satelliet. Dit soort beelden geeft ons een bijna griezelig inzicht in processen die zich maandenlang onder het oppervlak afspelen. Als je dacht dat de Nederlandse kust al fors was, bereid je dan voor op wat de oceaan elders kan doen.
De geheime krachtpatser: Nazaré, Portugal
De locatie van deze chaos is Nazaré in het westen van Portugal. Dit is geen doorsnee badplaats; het is de plek waar de oceaan zijn ware monsterlijke vorm laat zien. De golven die hier toeslaan, zijn bizar groot, zelfs voor ervaren surfers. Terwijl de meeste bewoners van bijvoorbeeld Utrecht of Groningen in de zomer rustig op het strand liggen, wordt Nazaré in de winter de arena voor het zwaarste werk ter wereld.
Waarom zijn de golven hier zo absurd groot?
Het geheim zit letterlijk onder de zeespiegel. Veel kustgebieden hebben een geleidelijke helling, maar bij Nazaré hebben we te maken met het Nazaré Canyon. Dit is de grootste onderzeese kloof van Europa – zo’n 210 kilometer lang en bijna 5 kilometer diep.
- Water dat door deze diepe kloof reist, bouwt een enorme snelheid op.
- Wanneer dit snel stromende water de ondiepere delen nadert, botst het frontaal op andere golven die van een andere hoek komen.
- Deze botsing fungeert als een gigantische trechter die de golven omhoog duwt, soms tot ruim 30 meter hoog.
Het was toeval dat dit spektakel op 29 oktober 2020 werd vastgelegd door de Landsat 8 satelliet. Op diezelfde dag vestigde een lokale surfer een officieus record: hij bedwong een golf van bijna 31 meter. Dat is een golf waar zelfs de meest doorgewinterde watersporter in bijvoorbeeld Scheveningen van zou schrikken.
Wat die ‘wolken’ ons vertellen
De meest intrigerende beelden zijn de onderwaterpluimen. Dit zijn geen natte plekken; het is opgewerveld zand en sediment. Wanneer die gigantische golven met de kracht van een kleine aardverschuiving op de kust beuken, rukken ze de zeebodem open.
De sedimentwolken strekten zich uit tot wel 10 kilometer de oceaan in. Dit toont aan dat de energie van de brekende golf vele kilometers onder de oppervlakte blijft doorwerken. Het is alsof je met een bezem een berg zand verplaatst, maar dan in het holst van de Atlantische Oceaan.
Wat de golven nog extremer maakte op die dag? Restanten van Orkaan Epsilon speelden een rol. Soms zijn het de natuurlijke geografie en soms zijn het de overblijfselen van stormen ver weg die de lokale omstandigheden op scherp zetten.
De Nederlandse Vertaalslag: Wat als dit hier gebeurde?
In Nederland zijn we gewend aan stevige branding, met golven die zelden meer dan een paar meter bereiken. Maar denk hier eens over na: als een golf van 25 meter onze kustlijn zou raken, zouden de gevolgen desastreus zijn. Het huidige duinlandschap zou binnen minuten verdwijnen. De beelden uit Portugal dienen als een **visuele waarschuwing** over de ongetemde kracht die wij dagelijks negeren als we langs de kustlijn wandelen.
De (onofficiële) Surfrevenge
Terwijl de satelliet de natuurkracht vastlegde, vocht de mensheid om het record. Hoewel de lokale held António Laureano de reusachtige golf van 30,9 meter reed, wordt dit record niet officieel erkend door de World Surf League (WSL). Waarom? Ze waren er niet om het te meten.
De WSL houdt vast aan de officiële metingen van Sebastian Steudtner (een golf van 28,6 meter in 2024). Het is een fascinerend detail: de menselijke drang om het onmogelijke te doorbreken, zelfs wanneer de oceaan zelf nog niet eens ‘officieel’ heeft ingestemd met de omstandigheden.
Wat vind jij: moet de wetenschappelijke meting van de Universiteit van Lissabon zwaarder wegen dan de officiële meting van de surfbond? Deel je mening hieronder, want Nazaré bewijst dat er altijd een grotere golf aankomt.
