Herinnert u zich nog dat u als kind uren naar de lucht staarde, hopend op een teken uit de kosmos? Februari 2026 staat op het punt u dat gevoel terug te geven, maar dan met een wetenschappelijke knipoog. Veel mensen zullen de opvallende maanlichten van deze maand negeren, omdat ze denken dat astronomie saai is. Ik heb echter het schema van experts doorgespit en ontdekte dat deze maand een paar gebeurtenissen bevat die je niet mag missen – zeker als je bovenal een vrij uitzicht op de horizon hebt.
We hebben het niet over vage stipjes die experts alleen met supertelescopen zien. Nee, we hebben het over de 'Sneeuwmaan' die je met het blote oog kunt zien en een planetaire ‘parade’ die zelden voorkomt. Als je een beetje van de lokale lichtvervuiling in de Randstad probeert te ontkomen, is dit je kans.
De Sneeuwmaan: Meer dan een mooie naam
Op 1 februari staat de eerste volle maan van de maand op het programma. Traditioneel kennen we deze als de Sneeuwmaan. De naam komt niet van een wetenschappelijke classificatie, maar van de vroege Noord-Amerikaanse volkeren die deze periode associeerden met hevige sneeuwval. Hier in Nederland zien we misschien geen meters sneeuw meer, maar de impact blijft visueel indrukwekkend.
Waar moet je op letten?
- Datum en tijd: De piek is om 17:09 uur (ET), wat neerkomt op een gunstig tijdstip voor ons in de avond.
- Locatie: De maan staat in het sterrenbeeld Kreeft, vlakbij de bijenkorfcluster.
- Tip voor de waarnemer: Om de maan echt te zien stralen, zoek een plek waar je een helder zicht hebt op het oosten na zonsondergang.
Wat veel mensen over Sneeuwmanen vergeten, is dat de lichtintensiteit je het helderste zicht geeft op de donkere vlekken op de maan – dat zijn feitelijk oude lavastromen.
Het Grote Event: De Zesplaneten-opstelling
Dit is waar het echt interessant wordt. De kers op de taart van februari is de ongewone uitlijning van maar liefst zes planeten op 28 februari. Dit soort 'planetaire parades' zijn zeldzaam omdat planeten op verschillende snelheden en in verschillende vlakken om de zon draaien. Ze lijken enkel vanaf de Aarde tegelijkertijd op één lijn te staan.
De deelnemers aan de kosmische optocht
Op 28 februari, ongeveer een uur na zonsondergang, kun je proberen vijf of zes hemellichamen te spotten:
- Jupiter
- Uranus (vereist hulp)
- Saturnus
- Neptunus (vereist hulp)
- Venus
- Mercurius
De praktische valkuil: Venus en Mercurius zijn vaak dicht bij de horizon en kunnen moeilijker te zien zijn door de nabijgelegen huizen of bomen. Hier komt het op de locatie aan; een balkon op het zuidwesten met een vrij uitzicht is ideaal.
Hoe zie je ze allemaal? Het 'Niet-Zo-Geheime' Stappenplan
Veel bronnen zeggen dat je alleen een telescoop nodig hebt. Dat is niet helemaal waar. Voor een optimale ervaring, volg deze kleine handleiding:
- Eerst de heldersten: Begin direct na zonsondergang met het zoeken naar Venus (vaak de felste ster rechtsonder de zon) en Jupiter.
- Zoek de ringen: Saturnus is de volgende die relatief makkelijk te vinden is, maar voor een echt zicht op de ringen heb je minimaal een 15x vergroting nodig. Denk aan een goedkoop model van de Lidl vs. een serieuze telescoop.
- De verborgen planeten: Uranus en Neptunus zijn de uitdaging. Ze lijken op zwakke sterren. Gebruik een astronomie-app (zoals SkyView of Star Walk) om hun precieze positie te bepalen. Ze zijn alleen zichtbaar met verrekijkers of lage vergroting.
Het is de moeite waard om in de kou te staan. Jupiter en Saturnus zijn relatief gemakkelijk te identificeren, zelfs met de nieuwste smartphones die tegenwoordig beter zijn dan de simpele telescopen van tien jaar geleden.
Meer hemelspektakel in 2026
Februari is slechts de aftrap. Het jaar 2026 is volgens astronomen een echt topjaar. Ben je van plan om op reis te gaan? Let dan op deze data:
- 3 maart: Totale maansverduistering (Bloedmaan), goed zichtbaar in Noord-Amerika.
- 12 augustus: Totale zonsverduistering in de Noord-Atlantische Oceaan en delen van Europa! Dit is een wereldwijd fenomeen dat je op je bucketlist moet zetten.
- 13 augustus: Piek van de Perseïden, de beroemdste meteorenregen.
Met name die zonsverduistering in augustus is een gebeurtenis waarvoor mensen letterlijk naar de andere kant van de wereld reizen. Als je het geluk hebt dat je je vakantie in de juiste zone plant, krijg je een gratis show.
De truc van een goede sterrenkijker is geduld hebben en weten waar je moet kijken. Welke van deze astronomische gebeurtenissen staat bovenaan jouw lijst om te observeren, en heb je al een donkere plek in de buurt van huis gevonden?
