We zijn allemaal gewend aan het beeld van de Rode Planeet: droog, stoffig en absoluut levenloos. Een plek waar zelfs een cactuskweker zou zuchten. Maar ik moet je iets vertellen wat NASA's laatste bevindingen nu onomstotelijk bewijzen: Mars was ooit een wereld vol water, stranden en ja, zelfs zware regenval. Vergeet de krakkemikkige woestijnbeelden; we praten hier over een klimaat dat opvallend veel op dat van ons eigen, natte Nederland leek.
Waarom is dit nieuws nu zo belangrijk? Omdat deze ontdekking de eeuwenoude vraag dichter bij een antwoord brengt: zijn wij werkelijk alleen in het universum? De Perseverance Rover heeft bewijs gevonden dat de oude ‘dode’ planeet in werkelijkheid een zeer bewoonbare plek was, misschien wel 3,5 miljard jaar geleden.
De verrassende vondst in de Jezero-krater
Toen ik voor het eerst de beelden zag van de Jezero-krater, herkende ik meteen patronen die we hier op Aarde talloze keren zien. Het leek wel een archiefbeeld van een kustlijn, maar dan op 225 miljoen kilometer afstand. Wat de Perseverance Rover daar onlangs vond, tart elk oud beeld van Mars.
Hoe een ‘strand’ op Mars eruitziet
Wetenschappers stuitten op gelaagd zandsteen, en dit is het cruciale deel: de korrels waren opvallend rond. Alex Jones van Imperial College London legt het uit: dit soort afgeronde deeltjes ontstaat alleen wanneer water – in dit geval de golven van het Jezero-meer – constant gesteente schuurt en polijst.
- Het bewijs wijst op een groot, stabiel waterlichaam, mogelijk groter dan ons eigen IJsselmeer.
- Deze ronde kiezels lagen opgestapeld, precies zoals je ze op een Aards strand zou verwachten.
- Het gaat niet om een eenmalige plas; dit was een langdurig ecosysteem.
Denk er eens over na: als je in de provincie Zeeland bent geweest, weet je hoe golven landschap vormen. Mars deed dat ook, alleen dan in een ander tijdperk.
Meer dan alleen meren: de rol van constante regen
Een stilstaand meer is mooi, maar voor echt complex leven heb je meer nodig. En ja, de aanwijzingen voor een nat Mars zijn sterker dan we dachten. De echte schok kwam toen onderzoekers van Purdue University kaoliniet ontdekten.
Kaoliniet, die witte kleisoort die je soms in pottenbakkerswerk ziet, ontstaat niet zomaar. Het vereist een langdurige en aanhoudende toevoer van water. Met andere woorden: het moet er decennialang, zo niet eeuwenlang, flink geregend hebben.
Professor Briony Horgan merkte op dat de hoeveelheid kaoliniet wijst op een veel actiever waterregime dan voorheen werd aangenomen. Dit impliceert een warm en vochtig klimaat, een enorme afwijking van de huidige ijskoude woestijn.
De chemie die leven mogelijk maakte
Naast de erosie door water is er nog een chemisch spoor dat ons dichter bij de mogelijkheid van microbieel leven brengt. De rover ontdekte grote hoeveelheden carbonaatmineralen in gebieden die de wetenschappers 'Margin Unit' noemen.
Professor Sanjiv Gupta benadrukt dat dit gesteente ooit vulkanische lava was, maar dat het drastisch is veranderd door contact met grondwater. Op Aarde zien we dit soort transformaties vaak op plekken waar microscopisch leven gedijt. Deze mineralen fungeren als een soort fossiele bewaarkist voor eventuele organische moleculen.
Wat nu met de monsters?
Perseverance heeft hard gewerkt om monsters van dit veelbelovende materiaal te verzamelen en in kleine buisjes op te slaan. De volgende stap – het terugbrengen van deze stenen naar de Aarde voor gedetailleerde analyse – hangt echter aan een zijden draadje. Recente financieringsperikelen in de VS hebben het 'Mars Sample Return' missieplan op losse schroeven gezet.
Wat ons betreft is het duidelijk: als je de afgelopen jaren een nieuwe tuinsproeier hebt gekocht in de bouwmarkt, realiseer je dan dat Mars ooit een veel betere plek was om je planten nat te houden. De kans dat we op Mars bewijs vinden van vroeger leven is door deze ontdekkingen exponentieel gestegen. De planeet was niet alleen nat; hij was uitnodigend.
Wat denk jij dat de volgende ontdekking op Mars zal zijn? Gaan we bewijs vinden van fossiele bacteriën, of is de grens van wat we op andere werelden kunnen vinden nu bereikt?
