Stel je even voor: de dorre, roestkleurige woestijn die we nu kennen als Mars, was ooit een plek met uitgestrekte oceanen. Dit klinkt als sciencefiction, maar nieuw bewijs wijst erop dat de Rode Planeet vroeger een blauwe planeet was, net als de Aarde.
Wetenschappers hebben recente data geanalyseerd en ontdekten cruciale aanwijzingen in het Valles Marineris. Wat je nu ziet als een gigantische canyon, was ooit de plek waar het hoogste waterpeil van de planeet werd bereikt. Dit is essentieel, want als we de waterhuishouding begrijpen, weten we waar we moeten zoeken naar sporen van leven.
Wat de geologie ons vertelt over het ‘Marsmeer’
Bij het bestuderen van hoge-resolutiebeelden – gemaakt door de NASA en de ESA – viel één ding op: structuren die verdacht veel lijken op aardse rivierdelta’s. Wij zien dat vaak in Nederland langs de kustlijnen, waar rivieren in stilstaand water uitkomen en sediment achterlaten. Op Mars is dit patroon identiek.
Rivieren die nergens eindigden
Deze afwateringskanalen komen uit hoger gelegen gebieden en eindigen in grote, platte afzettingen. Wat dit betekent? Het water stroomde niet zomaar weg, maar bereikte een stabiel, groot waterlichaam – een zee of zelfs een oceaan. Dit is geen kleine plas, maar een vast en groot systeem.
- De delta’s vestigen zich op één specifieke hoogte.
- Dit suggereert een duidelijke, voormalige kustlijn.
- Systemen in omliggende gebieden suggereren dat deze ‘zee’ verbonden was met de noordelijke vlaktes.
De verborgen ‘kustlijn’ op 3.700 meter diepte
Het meest verrassende in de nieuwe studie is de consistente hoogte van deze afzettingen. Ze bevinden zich allemaal op een hoogte van ongeveer 3.650 tot 3.750 meter onder het referentieniveau van Mars. Dit is de smoking gun: één vast waterlevel dat wijst op een voormalige oceanische horizon.
In mijn praktijk als amateur-astronoom heb ik altijd gedacht aan Mars als een bevroren ijsbal. Maar deze bevindingen, gepubliceerd in npj Space Exploration, dwingen ons om die visie bij te stellen. Dit water was er ongeveer 3,3 miljard jaar geleden.
Waarom dit belangrijk is voor de zoektocht naar leven
Waar water en sediment samenkomen, daar bloeit leven – althans, microscopisch leven. De plekken waar deze rivieren de ‘zee’ in stroomden, zijn nu strategische doelwitten voor toekomstige missies.
Als we, net als veel Nederlanders die na een lange dag in de file thuiskomen, op zoek zijn naar de beste plek om je spullen neer te leggen, dan zijn dit de ‘parkeerplaatsen’ van oeroud Marsleven.
De omstandigheden waren lang genoeg stabiel om complexe chemische reacties toe te staan die de basis kunnen vormen voor biologie. Na die periode werd Mars snel koud en droog, waardoor de oceanen verdampten.
Wat betekent dit voor de volgende Marslander?
Dit onderzoek helpt de wetenschappelijke gemeenschap om de focus te verleggen. In plaats van willekeurige kraterwanden te analyseren, weten we nu dat we de oude kustlijnen moeten afgraven. Het is de meest kansrijke plek om te bewijzen dat we niet alleen zijn in het universum.
Deze kaarten van oude rivierdelta’s geven ons een routekaart. Zonder deze inzichten was het zoeken naar leven op Mars als zoeken naar een specifiek flesje water in een container vol zand hier op Aarde.
Wat denk jij? Als we fossielen van micro-organismen vinden op die oude Marskustlijnen, hoe zal dat dan ons dagelijkse leven hier op Aarde veranderen?
