Mars werd altijd gezien als een stille, onherbergzame woestijn. Een plek waar nauwelijks iets gebeurde. Maar recente ontdekkingen van NASA's Perseverance rover tonen aan dat de atmosfeer van de Rode Planeet een fascinerend en potentieel gevaarlijk geheim verbergt. Wat wij dachten dat slechts het geluid van de wind was, blijkt nu iets veel elektrieskers te zijn.
Dit is cruciaal nieuws, want deze onverwachte elektrische activiteit kan directe implicaties hebben voor toekomstige menselijke missies. U moet weten wat er nu precies gebeurt op die ogenschijnlijk rustige planeet als we daar voet aan de grond willen zetten.
Het geluid van stofduivels
Sinds de landing van de Perseverance rover in de Jezero-krater in 2021, heeft het team iets unieks gedaan: ze hebben microfoons meegenomen. Voor het eerst konden we letterlijk luisteren naar Mars. Wat ze opnamen tijdens de doortocht van de zogenaamde 'dust devils' (stofduivels) was echter geen normale ruis.
Meer dan alleen windruis
Wetenschappers analyseerden de opgenomen geluiden en realiseerden zich al snel dat het niet alleen luchtstromen waren. De rover bevestigde de aanwezigheid van kleine elektrische vonken, compleet met elektromagnetische golven, die middenin die stofstormen ontstonden. Dit is een fenomeen dat we op Aarde zelden op zo’n schaal zien tijdens dit soort kleine tornado’s.
Waarom gebeurt dit juist op Mars? Het verschil zit hem in de atmosfeer.
- De Marsatmosfeer is extreem dun, ongeveer 1% van de aardse dichtheid.
- Door deze ijle lucht is veel minder energie nodig om wrijving om te zetten in elektrostatische lading.
- Op Aarde blokkeert onze dichte lucht deze ontladingen grotendeels.
Dit verklaart deels waarom methaan, een belangrijk spoorgas, op Mars zo snel lijkt te verdwijnen.
De zwevende chemische reactie
Die mini-bliksemschichten in de stofstormen zijn geen loze gebeurtenissen. Ze zijn chemisch gezien zeer actief.
Ik merkte tijdens het bestuderen van de data dat deze elektrische ontladingen krachtige oxiderende stoffen in de Marsatmosfeer creëren. Deze stoffen zijn meedogenloos voor organische moleculen.
Zij breken methaan – de stofwisseling van mogelijke microbiële activiteit – af voordat het de kans krijgt zich op te hopen. Dus, hoewel we hoopten methaan als bewijs van leven te vinden, legt dit elektrische fenomeen uit waarom het zo vluchtig is.
Wat betekent dit voor onze astronauten?
Hier komt de praktische kant, en dit is waar je goed moet opletten als je droomt van een basis op Mars. Deze elektrische stofstormen vormen een heel nieuw soort milieuprobleem.
Stel je voor dat je net een gevoelige camera of de communicatieapparatuur van je Rover installeert. Die onzichtbare elektrische deeltjes kunnen:
- Gevoelige elektronica van toekomstige astronauten direct beïnvloeden.
- De efficiëntie van zonnepanelen drastisch verminderen, waardoor de stroomvoorziening in gevaar komt.
- Kleine, maar kostbare reparaties onmogelijk maken.
De Perseverance rover heeft inmiddels meer dan 30 uur aan geluidsopnames gemaakt. We horen nu niet alleen de wind, maar ook het gezoem van de Ingenuity helikopter en nu dus deze elektrische knetteringen. Het is alsof je de planeet echt *hoort* ademen, en het klinkt gespannen.
NASA moet nu manieren vinden om deze elektrische velden te mitigeren voordat de eerste mensen arriveren. Het is fascinerend om te zien hoe een ogenschijnlijk simpele stofstorm kan veranderen in een complexe elektrische bedreiging. Welke voorzorgsmaatregelen zouden jullie nemen als je wist dat je elektronica door stof zou kunnen worden gematteerd?
