In Nederland staan we op een kantelpunt voor onze natuur. De feiten zijn duidelijk: de biodiversiteit is ernstig bedreigd, en iedereen, van politicus tot milieuorganisatie, roept om een krachtige nieuwe natuurwet. Maar juist nu de onderhandelingen over deze wet in de startblokken staan, gebeurt er iets vreemds: de regering heeft haar eigen wetenschappelijke klankbord, het Biodiversiteitsraad, plotseling op non-actief gezet.
Dat is een enorm probleem. Het voelt alsof je een marathon gaat lopen en halverwege je schoenveters losmaakt. De komende weken beslissen over hoe streng onze toekomstige natuur echt zal zijn, en precies op dit moment mogen de meest ervaren koppen niet adviseren. Dit is niet zomaar een bureaucratische hik; dit raakt direct de bescherming van alles wat hier groeit en leeft.
Waarom de experts nu metaforisch in de wachtkamer zitten
Je zou verwachten dat zo'n vitaal orgaan juist nu op volle sterkte draait. Integendeel. De termijnen van de wetenschappers – professoren en lectoren die de koude feiten op tafel leggen – zijn niet verlengd tot 2026. Dit creëert een stilte die in de politieke arena oorverdovend is.
Signe Normand, professor en de kersverse voormalig voorzitter van het Adviesraad, bevestigde het ongemakkelijke feit: de Raad is technisch ‘gepauzeerd’. Dit betekent:
- Geen formele vergaderingen meer in de kritieke eerste weken van januari.
- Geen mondelinge of schriftelijke adviezen aan het nieuwe Ministerie voor Groen Driehoek.
- Essentiële discussies over de wet worden uitgesteld.
Dit is onhandig. Sterker nog, het is gevaarlijk getimed. De natuurwet staat al in februari op de politieke agenda, en de expertise om de scherpste kantjes eraf te halen ontbreekt nu precies in de aanloop.
De politieke verschuiving die de stilte veroorzaakte
Wat is de oorzaak van deze plotselinge ‘mute-knop’? Het lijkt een klassiek geval van ministeriële verhuizing. Het Biodiversiteitsraad is overgeheveld van het Milieu- naar het Ministerie voor Groen Driehoek, onder leiding van Minister Jeppe Bruus. Deze verschuiving van niveau, van ministerie naar het onderliggende bestuursniveau (SGAV), heeft geleid tot een administratieve vertraging van de verlenging.
Het ministerie belooft beterschap en stelt dat het werk medio januari hervat wordt. Maar er is al minstens één belangrijk gepland overleg afgezegd. Voor de politieke snelheid die nodig is om échte verandering te bewerkstelligen, is elke dag vertraging voelbaar.
Het gaat niet om beleid, maar om overleving
Waarom deze haastige wet en waarom is de expertise zo cruciaal? De biodiversiteitswet moet de trend van afnemend leven in Nederland stoppen en omkeren. Het doel is helder: zorgen dat toekomstige generaties niet alleen droge polders erven.
De wet definieert hoe ver we écht gaan met beschermen. Experts vrezen dat er een wet komt waarin plekken die nu al intensief gebruikt worden, formeel als ‘beschermd’ worden aangemerkt. Denk aan de bekende pijnpunten in de polder:
- Landbouwgrond die een lage beschermingsstatus krijgt toebedeeld.
- Wegbermen en stukken bos die weliswaar bestaan, maar bedrijfsmatig gebruikt blijven worden.
Zoals professor Normand het verwoordt, het gaat om het debat tussen 'beschermd' en 'streng beschermd'. Juist nu de politiek deze definities moet vastleggen – het kernelement van de wet – is de tijd rijp voor heldere, wetenschappelijke analyse. Die analyse ligt nu even stil, terwijl de beslissingen doorgaan. De vraag is: gaat de politiek de essentiële, grensverleggende adviezen missen nu de Raad zwijgt?
Wat denk jij? Is dit typisch Nederlandse bureaucratie die een cruciale wet vertraagt, of is er een andere, politieke reden dat de experts net nu het zwijgen worden opgelegd?
