Heb je de waarschuwingen gemist die de afgelopen nacht werden gedeeld? Je zou denken dat het noorderlicht een fenomeen is dat alleen op poolshoogte te zien is, zoals in Noorwegen of IJsland. Maar dit weekend maakte de hemel boven Ierland een onverwachte transformatie door, en velen stonden met open mond te kijken naar een schouwspel dat zelden zo zuidelijk verschijnt.
Als je dit bericht leest, is de kans groot dat je de prachtige beelden op sociale media al hebt gezien. Maar wat velen niet beseffen, is waarom dit nu gebeurde en hoe zeldzaam deze intense activiteit is. Dit heeft namelijk alles te maken met een sprint van de zon, recht op de aarde af.
De zon maakte een sprint van 93 miljoen mijl
Normaal gesproken doen de deeltjes van de zon er drie tot vier dagen over om ons te bereiken. Dat is een flinke afstand om af te leggen. Maar bij dit recente spektakel kondigde David Moore van Astronomy Ireland iets bijzonders aan: de storm was in slechts 25 uur hier.
Dit is extreem snel en duidt op een zeer krachtige geomagnetische storm. Dit soort stormen ontstaat door geladen deeltjes die botsen met de atmosfeer rond onze polen. Hoe krachtiger de storm, hoe verder deze ‘licht-donut’ kunnen uitdijen.
Moore legt het uit alsof het kijken naar een storm in onze eigen achtertuin is:
- De storm wordt geschaald van één tot vijf. Deze gebeurtenis was voorspeld als een vier.
- Ons magnetisch veld werkt als een trechter en leidt de energie naar de Noordpool.
- Bij een sterke storm ‘zwelt’ dit veld op, alsof je de rand van een donut vetter maakt.
- Uiteindelijk kan die zwelling zover reiken dat het zelfs Ierland raakt.
Waarom het nu zo intens was
De energie van de zon kwam niet geleidelijk, maar kwam met een enorme ‘dump’ aan straling. Als je dit vanuit de ruimte zou zien, zou het lijken alsof er een directe straal op onze regio was gericht. Daarom zagen we die intense rode en groene gloed die je normaal niet zo laag aan de horizon ziet.
En het mooie is: je hoeft er niet voor naar de poolcirkel te reizen om dit mee te maken. Het is een herinnering dat de natuurkrachten om ons heen dynamischer zijn dan we vaak denken.
Wat je nu nog kunt doen (als je het gemist hebt)
Als je de show hebt gemist of als je wilt weten hoe je de volgende keer sneller bent, is hier een kleine tip uit de praktijk van de sterrenkijkers.
De beste strategie bij zulke snel opkomende verschijnselen is niet de app van de sterrenwacht checken, maar de forums van lokale amateurastronomen. Zij zijn vaak niet gebonden aan de officiële waarschuwingen maar zien de eerste tekenen in hun lokale apparatuur.
De gouden regel voor de volgende keer: Bij extreem snel aankomende activiteit (minder dan 30 uur reistijd), zoek dan naar lokale meldingen van snelle kleurschakeringen, zelfs als het nog zwak is. Het is als een regenbui; het kan even wegebben en dan weer keihard terugkomen.
Deze gebeurtenis herinnert ons eraan dat ons magnetisch schild ons beschermt, maar soms ook fungeert als een canvas voor kosmische kunst. Heb jij het spektakel gezien, of was het veel te plotseling voor je?
