Stel je voor: je werkt maanden aan een zeldzaam plantje, geeft het de perfecte, bijna onmogelijke verzorging, en dan... gebeurt het. Een bloem! Bijna net zo snel als je het opmerkt, is het alweer voorbij. Dat overkwam recent de botanici in het Tsjechische Liberec met een extreem zeldzame vleesetende zonnedauw (Drosera coccipetala).
Dit is geen doorsnee kamerplant die je even langs het raam zet. Deze specifieke soort heeft zulke bizarre eisen dat de meeste tuiniers er hoofdpijn van krijgen – en daarom is het de moeite waard om te zien wat hier nu precies is gelukt. Als je denkt dat jouw Viooltje lastig is, lees dan verder.
De 'Zeven Zweethuis'-Klimaateis
De Drosera coccipetala is een uitdaging omdat ze letterlijk een kortetermijnreis naar Zuid-Afrika vereist om haar optimale condities te krijgen. Dit is geen plant voor het gemiddelde Nederlandse vensterbankklimaat, zelfs niet voor een kas.
Wat maakt haar nu zo bijzonder en zo moeilijk om te houden?
- Wintergroei: Terwijl de meeste planten in de winter slapen, begint deze zonnedauw juist actief te worden.
- Korte Dagen en Zon: Ze heeft een combinatie nodig van korte dagen én felle zon – een lastige balans in de Nederlandse (of Tsjechische) winter.
- Kiemkracht van Zandkorrels: De zaden zijn minuscule stipjes van 0,3 tot 0,5 millimeter. Manipulatie hiervan is precisiewerk dat serieuze focus vereist.
Het moment dat je mist: de één-uur-show
De hoofdattractie is de bloem zelf. Volgens Miroslav Srba, de beheerder van de collecties in de Botanische Tuin van Liberec, is de schoonheid extreem vluchtig. "Haar bloemen gaan alleen open op een zonnige dag rond het middaguur en blijven slechts één tot twee uur open."
Dat betekent dat je niet even een bordje kunt neerzetten met 'Nu bloeien we!' Het is pure toeval. Je moet er toevallig zijn. En dat is precies waarom ze deze voorlopig nog niet in de openbare tentoonstelling hebben gezet. Men wil bezoekers niet teleurstellen.
Van zaadje tot bloei: een laboratoriumdrama
De tuin begon met zaden verkregen via een zeldzame uitwisseling met kwekers in Duitsland en Groot-Brittannië. Maar zelfs met de zaden was het werk nog maar net begonnen. Dit is de 'insider vibe' die de meeste mensen niet kennen.
Om te slagen, moesten de botanici een stap terug doen naar de high-tech basis.
De redding lag in de kweekbank. Ze hebben de weggestofte weefselcultuur laboratorium opnieuw in gebruik genomen. Hier werden de zaadjes in reageerbuizen onder steriele omstandigheden gekweekt. Dit is alsof je een baby in een super-gefilterde helm verzorgt.
Zelfs nadat ze uit het reageerbuisje kwamen, waren de zaailingen amper een halve millimeter groot. Het overzetten naar echte potgrond was de volgende grote hindernis.
De spectaculaire beloning: rood en rond
Na al dat werk heeft één van de planten zich uitbetaald met een bloem die je niet snel vergeet. De meeste zonnedauwsoorten hebben bescheiden, witte of roze bloemetjes van een paar millimeter. Deze Drosera coccipetala deed het anders.
“Het is het eerste succes,” bevestigt Srba. “Niet alleen heeft hij het overleefd, hij heeft ook gebloeid.”
- Kleur: Helder rood, diep en opvallend.
- Vorm: Groot en rond, lijkend op een klaproos.
- Midden: Een duidelijke, zwarte kern.
Dit is typisch voor planten uit hun inheemse habitat. De felrode kleur en grootte zijn ontworpen om specifieke lokale bestuivers aan te trekken. In de natuur is elke kleur chemisch een signaal — en deze is duidelijk: "Kom kijken, ik ben open!"
Wat nu? De kans voor de bezoeker
Het kweken van deze soort is een prestatie die zelfs onder serieuze botanische tuinen zeldzaam is. De kans dat jij 'm gaat zien bloeien, is nu nog klein. Het is wachten op de volgende zonnige middag rond 12:00 uur.
Het team in Liberec werkt eraan om de populatie uit te breiden. Ze hopen meer bloeiende exemplaren te kweken, wat de kans voor de bezoekers om dit fenomeen mee te maken, vergroot. Een beetje geluk is nodig, net als bij het vinden van de perfecte schatkist tijdens een wandeling in het bos.
Heb jij wel eens zoiets meegemaakt met een plant die je verzorgt – dat de beloning zó kort duurde dat je je afvroeg of het wel echt gebeurd was?
