Misschien heb je er niet dagelijks aandacht aan besteed, maar onder de regio Campi Flegrei, vlakbij Napels, gebeurt iets dat de lokale bewoners de laatste tijd steeds meer bezighoudt. De grond daar zakt niet, hij rijst. En niet zo’n beetje ook. De recente metingen laten een stijgingssnelheid zien van gemiddeld 15 millimeter per maand.
Dit is geen typisch probleem dat je in Nederland tegenkomt, waar bodemdaling door veengrond je zorgen baart. Hier gaat het om een actieve vulkanische zone, wat het een stuk spannender maakt. Waarom dit nu plotseling cruciaal is om te begrijpen en wat de experts zeggen over deze 'golfbeweging' onder je voeten, leg ik je uit.
Verrassende stijging: 15 millimeter per maand
Sinds halverwege december merken wetenschappers dat de snelheid van het omhoogkomen van de bodem een tandje terugschakelt. Klinkt als goed nieuws, toch? Maar ‘terugschakelen’ betekent nog steeds een gemiddelde stijging van zo’n 1,8 centimeter per maand. Dat is alsof er elke maand een nieuwe, dunne laag tegels onder de grond wordt gelegd.
De totale hoogte die het Rione Terra-station heeft gemeten, sinds begin 2025, staat nu op ongeveer 23 centimeter. Denk eens na: dat is de lengte van een flinke smartphone, opgeteld aan de grondhoogte.
- Wat gebeurt er? De ondergrondse systemen warmen op.
- De oorzaak? Waterstof en stoom die onder enorme druk staan.
- Het gevaar? Hoewel de stijging vertraagt, blijft het systeem onrustig.
Het blijft heet onder de oppervlakte
En dan is er nog die andere constante factor: de temperatuur. De geochemische parameters die continu worden gemonitord, wijzen op een lange-termijn trend van opwarming in de hydrothermale systemen.
Neem bijvoorbeeld de ‘Bocca Grande’ fumarole op de Solfatara-krater. De gemiddelde temperatuur daar lag de afgelopen periode rond de 173 °C. Dit is heter dan kokend water, en het is een duidelijk signaal dat er veel energie vrijkomt.
Veel mensen denken dat vulkanische activiteit alleen maar draait om uitbarstingen. Maar bij Campi Flegrei is het de langzame, sluipende verandering in de bodem die de prioriteit heeft. Het is een soort trage ademhaling van de aarde.
Wat betekent dit voor de dagelijkse realiteit?
In de afgelopen week (19 tot 25 januari) registreerden seismologen 24 aardbevingen in het gebied. De meeste waren klein, te klein om te voelen, maar ze tonen de onderliggende spanning.
De specialistische blik (Ingv): Hoewel de snelheid van de opheffing iets afvlakt, is de boodschap duidelijk: het systeem is nog steeds zeer actief en de opwarming gaat door. De autoriteiten moeten blijven anticiperen op structurele schade aan gebouwen en infrastructuur in de zones die het meest omhoog komen.
Mijn advies als je in de regio woont: Controleer de funderingen van oudere huizen. Soms zie je de effecten pas jaren later in scheuren in de muren, terwijl de grond al die tijd aan het werk was.
Het is een fascinerend, maar ook beklemmend schouwspel van geologische krachten. We weten dat de bodem beweegt, we weten dat het heet is. Maar hoe lang duurt deze fase nog, en wanneer bereiken we een nieuw evenwicht? Wat denk jij dat de komende maanden gaan brengen voor de bewoners van deze unieke regio?
