Net nu je dacht dat het nieuwe jaar rustig zou beginnen, werd de stilte bruut verstoord. Veel bewoners in de regio rondom Saksen (Oost-Duitsland) schrokken zich rot door een reeks bevingen die volgens seismologen al zó lang niet zo intensief waren gemeten. Als je dacht dat bevingen hier zeldzaam zijn, dan is het tijd om je kozijnen eens na te kijken.
Het nieuws gaat over vijf voelbare schokken op oudejaarsdag, met de krachtigste die magnitude 3.2 bereikte. Voor jou klinkt dat misschien als een stevige vrachtwagen die langsrijdt, maar voor de experts is dit een signaal dat we hier te maken hebben met een serieuze ‘zwerm’. Dit is waarom je dit nu serieus moet nemen, zelfs als je zelf geen glas hoorde klapperen.
De 'aardbeving-zwerm': meer dan alleen een nare nacht
Wat jij ervoer als een schokje in de avond, is voor geologen een teken dat de spanning onder de aardkorst – specifiek bij Luby, net over de grens met Saksen – zich op een bijzondere manier ontlaadt. Dit is geen eenmalige gebeurtenis; de regio is al sinds 20 november druk bezig.
Waarom de experts zo stil waren
Veel mensen realiseren zich niet dat Vogtland, waar de bevingen plaatsvinden, een lokaal aardbevingshotspot is. We hebben het hier over zwermbevingen; veel kleine schokken achter elkaar in hetzelfde gebied. Maar de intensiteit van de recente reeks is nieuw.
- Het precedent: Een beving boven de 3.0 werd hier voor het laatst gevoeld richting 2018. Dit is dus een sterke terugkeer van activiteit.
- De oorzaak: Experts vermoeden dat opstijgende gassen en vloeistoffen in de korst de boosdoener zijn, alsof de aarde onder druk staat als een slecht gesloten fles frisdrank.
- De monitoring: Verschillende meetstations – van het Ertsgebergte tot aan Saksen-Anhalt – slaan direct alarm als de grond beweegt.
Wat dit specifiek voor jouw omgeving betekent
Hoewel de meeste huizen in Nederland (gelukkig) steviger gebouwd zijn dan sommige oude Duitse vakwerkhuizen, is er een duidelijk leerpunt dat we overnemen van onze oosterburen. De sleutel ligt in het herkennen van de waarschuwingssignalen, zelfs als ze klein zijn.
De praktische tip die je over het hoofd ziet: Controleer jaarlijks de afdichting van ramen en deuren in oudere huizen, vooral als je in een gebied woont dat historisch gezien gevoelig is voor bodembeweging – denk aan opgehoogde veengrond. De trillingen van een aardbeving, hoe klein ook, werken als een loep op structurele zwaktes die je anders pas na jaren zou opmerken.
Wat veel mensen nalaten, is het verschil tussen een "geluid" en een "trilling" te registreren. Bij een 3.2 is het klokken van glazen normaal. Maar als je merkt dat je koffiekopje op het aanrecht danst zonder dat je de deur hebt dichtgeslagen, is er meer aan de hand dan een passerende tram, zelfs al woon je in Utrecht.
Eigenaardigheden van de 'Oude Aarde'
Geschiedenis leert ons dat deze regio al vaker heeft geschud. De échte uitschieter was de winter van 1985/86, toen de grond een magnitude van 4.6 liet zien. Dat is serieus werk, waarbij je niet alleen schrikt, maar ook schade kunt oplopen. Het huidige moment voelt als een opmaat.
De belangrijkste conclusie die ik uit dit alles trek, is dat we de aarde niet moeten zien als één vaste plaat onder ons. Op plekken als Vogtland is de ondergrond dynamischer dan een slotgracht in Amsterdam tijdens een hevige storm. De natuur geeft haar grenzen langzaam prijs.
Wat is de vreemdste trilling die jij ooit in je huis hebt gevoeld, en dacht je toen ook meteen aan een aardbeving?
