Wist je dat je in 2026 maar liefst dertien volle manen zult zien? Dat is er eentje meer dan normaal, en dat brengt een zeldzame gebeurtenis met zich mee die veel mensen de komende jaren zullen missen. Als je sterrenkijken of zelfs maar een beetje geïnteresseerd bent in de nachtelijke hemel, moet je deze datums echt noteren. Anders loop je een echt spektakel mis.
Veel mensen volgen de maanstanden nog op een ouderwetse manier: één keer per maand kijken. Maar 2026 is anders. De lucht houdt een paar verrassingen voor ons in petto, inclusief een zeldzame 'dubbele' maand en een superhelder hemelverschijnsel dat de onze atmosfeer prachtig rood kleurt. Ik heb de hele kalender geanalyseerd, en ik kan je vertellen wat je absoluut niet mag missen.
Waarom 2026 anders is dan andere jaren
Normaal gesproken zien we twaalf volle manen, want de cyclus van onze natuurlijke satelliet duurt ongeveer 29 dagen. Maar af en toe plannen de kosmos en onze kalender een dubbele sessie in. In 2026 gebeurt dit in mei.
Die tweede volle maan in één maand noemen we de Blauwe Maan (Blue Moon). Dit fenomeen komt slechts eens in de 2,5 jaar voor. Zie het als de zeldzame keer dat je die ene speciale koffiebonus in je favoriete app krijgt; hij vraagt net iets meer aandacht.
De start van het jaar: Supermaan van de Wolf
Het jaar begon al spectaculair, met een volle maan op 3 januari. Dit was meteen een Supermaan. Dit gebeurt wanneer de volle maan samenvalt met het perigeum – het dichtstbijzijnde punt van de maan tot de aarde. Hierdoor lijkt de maan groter en helderder boven de horizon te hangen. Het is een uitzicht dat je zelden zo dichtbij ziet.
Deze januarimaan wordt traditioneel de 'Wolfsmaan' genoemd, een naam die stamt uit Noord-Amerikaanse legendes. Niet alleen vanwege de winter, maar ook vanwege het idee dat de nachten dan kouder zijn en de wolven dichter bij de dorpen kwamen.
Let op: Geloof je in de invloed van de maan op je humeur of kapperbezoek? De volle maan van januari wordt traditioneel gezien als een moment om belangrijke beslissingen te nemen.
De hoogtepunten: Eclipsen en de Micro-maan
Hoewel de Supermanen indrukwekkend zijn, zijn de afstanden van de maan tot de aarde dat ook. Twee datums springen eruit:
- De Microluna in mei: De eerste volle maan in mei wordt een Microluna. Dit betekent dat de maan op haar verste punt (apogeum) staat en er dus iets kleiner uitziet dan normaal. Een zacht, subtiel schijnsel.
- De Blauwe Maan in mei: De tweede volle maan van mei wordt de bijzondere Blauwe Maan. Noteer deze!
- Supermanen in november en december: De jaarwisseling wordt afgesloten met twee extra heldere, grote manen.
De Bloedmaan: Een zeldzame totale verduistering
De meest dramatische gebeurtenis staat gepland op 3 maart. Op die dag vindt een totale maansverduistering plaats, die zichtbaar zal zijn boven grote delen van Azië, Australië en Amerika. Wij in Europa moeten helaas wat dichter bij de kust zijn of een vlucht boeken om dit perfect te zien.
Wat gebeurt er precies? De aarde schuift perfect tussen de zon en de maan. De maan verdwijnt niet, maar krijgt een dieprode gloed. Dit komt doordat het zonlicht door onze atmosfeer wordt gefilterd, net alsof je door een dikke laag smog kijkt.
Dit zogenaamde 'Bloedmaan'-effect is fascinerend. Het is niet eng, maar prachtig. Het licht dat je ziet is een soort 'samengevatte' zonsondergangen van de complete aarde, dat op de maan valt.
Later in het jaar, tussen 27 en 28 augustus, is er nog een gedeeltelijke verduistering zichtbaar boven Europa en Afrika. Dit is minder spectaculair, maar toch de moeite waard om even de stadslampen achter je te laten.
Niet alleen de maan: Zes planeten op een rij
Astronomie in 2026 gaat niet alleen over onze naaste buur. Februarie wordt de maand voor de planeetjagers. Ik heb gezien dat er een zeldzame 'parade' aankomt:
- Saturnus, Venus en Mercurius worden laag aan de horizon waarneembaar na zonsondergang.
- Ook Neptunus tekent zich af bij Saturnus, maar die heb je echt een goede verrekijker voor nodig; met het blote oog is hij te vaag.
- Jupiter is die periode ook goed zichtbaar in het oosten tijdens de schemering. De kers op de taart: op 26 februari staan de Maan en Jupiter extreem dicht bij elkaar. Een perfect moment om je telescoop (of zelfs een stevige binoculaire kijker) uit de schuur te halen.
Wat betekent dit voor jou?
Het is makkelijk om deze astronomische kalender te vergeten wanneer we druk zijn met werk of de wekelijkse boodschappenlijst. Maar geef jezelf die paar avonden in 2026. Een lege, heldere hemel zonder wolken is zeldzamer dan een Blauwe Maan in ons drukke land.
Welk astronomisch fenomeen vind jij het mooist om naar te kijken: een heldere Jupiter of die mysterieuze rode gloed van een bloedmaan? Laat het weten in de reacties!
